Het woord komt van het Latijnse astringere, wat letterlijk “samentrekken” of “naar zich toe knijpen” betekent. En dat is precies wat je voelt. Alsof je mond even strakker wordt na een slok. Astringentie wordt veroorzaakt door tannines, natuurlijke stoffen die vooral voorkomen in rode wijn. Vooral binnen krachtige Portugese rode wijn kan dat droge, stroevere mondgevoel soms nadrukkelijk aanwezig zijn.
Hoe herken je astringentie?
Astringentie voelt anders dan bitterheid of zuurheid. Bitter proef je op je tong, zuur merk je als een frisse of scherpe prikkel. Astringentie voelt minder als een smaak en meer als een fysiek mondgevoel. Het is dat licht uitdrogende of samentrekkende effect dat je mond achterlaat na het slikken. Niet tijdens, maar erna.
Bij jonge rode wijnen met veel tannines komt astringentie het sterkst naar voren. Naarmate een wijn rijpt, verzachten tannines en neemt het astringente gevoel meestal af.
Wanneer is astringentie een kwaliteitskenmerk?
Astringentie klinkt vaak negatiever dan het in werkelijkheid hoeft te zijn. In balans met fruit, zuren en rijpheid draagt astringentie juist bij aan de structuur en het bewaarpotentieel van een wijn. Veel grote Portugese rode wijnen zijn in hun jeugd opvallend astringent, maar ontwikkelen zich met jaren rijping tot wijnen met veel finesse.
Wanneer astringentie te dominant aanwezig is zonder voldoende tegengewicht, kan een wijn hard of uitdrogend aanvoelen. Dan is het geen kwaliteitskenmerk meer, maar een kwestie van onbalans.
Astringentie binnen Portugese wijn
Binnen Portugese wijn kom je astringentie regelmatig tegen, vooral bij druiven zoals Baga, Touriga Nacional en Alicante Bouschet. Baga staat bekend om zijn stevige en soms uitgesproken astringente jeugd, terwijl Touriga Nacional astringentie meestal combineert met aromatische finesse en structuur.
Daarom krijgen sommige Portugese rode wijnen vaak wat extra tijd in een karaf of flesrijping, zodat de astringentie zachter en beter geïntegreerd kan aanvoelen.
En zoals je inmiddels waarschijnlijk al hebt gemerkt, schuilt óók achter dit wijnwoord alweer het volgende verhaal.